HukukMeydan

Mülteci Ve Sığınma Hakkının Hukuki Gelişimi

0

Sığınma Hakkı Ve Mülteci

Bu konu başlığı altında sığınma hakkından ve mültecilik statüsü ile bunun Türkiye’de uygulanmasından bahsedeceğiz. İnsanların zorunlu olarak yaşadıkları yerleri terk etmek zorunda olmaları, insan hakları ihlalinin birer göstergesidir. İşbu sebeple mülteci ve sığınma sorunun insan haklarını ilgilendirdiğini unutmamamız gerekir.

Sığınma Hakkı Ve Mülteci Nedir?

Mülteci

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği’nin tanımına göre, sığınma hakkı bireyin yaşadığı ülkede ırksal, etnik, dinsel, siyasal, cinsel ayrımcılığa uğraması, yaşam güvenliğinin olmaması ya da bulunduğu bölgede savaş veya çatışma olması sebebiyle doğar. Bu saiklerle ülkesini terk etmek zorunda olan, yani başka bir ülkeden sığıma talep eden veya başka bir ülkeye iltica eden kişiye de mülteci denir.

Mültecilik Statüsü Ve Türkiye Uygulaması

Mültecilik statüsü, 1951 yılında imzalanan Mültecilerin Hukuki Statüsüne Dair Sözleşme’ye göre belirlenmektedir.1967 ‘de yürürlüğe giren protokol ile coğrafi ve tarihi sınırlamalar kaldırılmaya çalışılmış olsa da 1951 sözleşmesinin Avrupa’dan gelen mültecileri kapsayan coğrafi sınırını kabul eden taraf devletler için bu coğrafi sınır değişmemiştir. Türkiye’de aynı şekilde Avrupa’dan gelenlere mültecilik statüsü tanımaktadır.

Birleşmiş Milletler Mülteciler Yüksek Komiserliği konuya açıklık getirmiştir. Komiserliğin görüşüne göre ” Bir insan 1951 Sözleşmesi’ndeki tanımın öngördüğü kriterleri karşılar karşılamaz sözleşmedeki anlamıyla mülteci sayılır.” Yani devletin kişiyi mülteci olarak tanıması bir hak bağışlama değil, bir ilandan ibarettir. Kişi mültecilik statüsünü devletin tanıması ile değil, tanımdaki kriterleri sağlamakla kazanması gerekir.

Peki Türkiye Suriyeden Gelenleri Hangi Statüde Kabul Etti?

Türkiye Avrupa dışından gelenleri mülteci olarak kabul etmiyor. Avrupa dışından gelenlerin üçüncü ülkeye yerleştirilinceye kadar, şartlı mülteci statüsünde geçici olarak Türkiye’de kalmasına izin veriliyor.

Uluslararası koruma arayan yabancılar Türkiye’ye adım attığında mülteci veya şartlı mülteci statülerini almak için başvuruyor. Bu kişilerin statüsü verilene kadar kendilerine “uluslararası koruma başvuru sahibi” deniyor.

Türkiye’deki Suriyeliler “geçici koruma” statüsünde. Geçici koruma, ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmak amacıyla kitlesel olarak sınırlarımıza gelen veya sınırlarımızı geçen ve haklarında bireysel olarak uluslararası koruma statüsü belirleme işlemi yapılamayan yabancılara sağlanan korumayı ifade ediyor.

Suriyelileri Kapsayan Geçici Koruma Yönetmeliğinin Bazı Maddelerine Bakalım Yayımlandığı Resmi Gazetenin Tarihi : 22/10/2014

Geçici koruma sağlanacak yabancılar
MADDE 7- (1) Geçici koruma; ülkesinden ayrılmaya zorlanmış, ayrıldığı ülkeye geri
dönemeyen, acil ve geçici koruma bulmak amacıyla kitlesel veya bu kitlesel akın döneminde bireysel olarak sınırlarımıza gelen veya sınırlarımızı geçen yabancılardan haklarında bireysel olarak uluslararası koruma statüsü belirleme işlemi yapılamayan yabancılara uygulanır.

Geçici Koruma Ne Sağlar?

Geçici koruma statüsüne sahip yabancılar da tıpkı mülteciler gibi bazı ilkelere ve haklara tabidir. “Geçici koruma” uygulaması öncelikle bu koruma kapsamında olan kişilerin
istekleri dışında Suriye’ye geri gönderilmemelerini güvence altına almaktadır. Bu
uygulama ayrıca kayıt olan kişilere Türkiye’de yasal olarak kalış hakkı
sağlamaktadır. Son olarak “geçici koruma” uygulaması, kaydolan kişilerin, sağlık,
eğitim, sosyal yardım ve tercümanlık gibi temel hak ve hizmetlere
erişebilmelerine de olanak vermektedir.

Mülteci

Her ne kadar mültecilik statüsünün devletin tanımasıyla değil, bireyin o şartları taşımasıyla kazanacağı yönünde görüşler ve tanımlar olsa da uygulamada mültecilik statüsü devletin tanımasına dayanmaktadır. Öncelikle bu statüdeki kişiler kendi ülkelerinde yaşayamamalarından dolayı başka bir ülkeye sığınmaktadır. Bu kişiler kaderini kendileri seçmemektedir. Ama uygulama da zamanla ve olayların gelişmesi ile belli statüleri tanımak yerine başka statüler oluşturulmuştur. Sanırım bu kavramlar bir, iki veya üç tane değil daha da artacaktır.

 

You may also like

More in Hukuk

haciz nedir. icra takibi nedir
Hukuk

Haciz: Devlet Eliyle Yağmacılık

Çatkapı Gelen Misafir Haciz Ansızın kapımız çalar bir gün. Postacıdır kapıdaki. Bir tebligatımız olduğu söylenir. Üzerinde ödeme emri yazmaktadır ve haciz ile tehdit ...